Haber Detayı
16 Haziran 2021 - Çarşamba 10:49
 
VASiYETNAMENiN iPTALi VE TENKiS DAVALARI
Avukat Ayşe Unganer yazdı...Vasiyetnamenin iptali ve tenkis davaları....
DİĞER Haberi
VASiYETNAMENiN  iPTALi VE TENKiS  DAVALARI

Kişiler sağlıklarında mal varlıklarıyla ilgili tasarrufta bulunmak isteyebilirler. Yasal mirasçılarına veya mirasçıları olmayan istedikleri bir kişiye veya tüzel kişiye (vakıf gibi)  Mal varlıklarından bir kısmını sağlıklarında bağışlayabilecekleri gibi kendileri öldükten sonra hüküm doğuracak işlemlerle tasarrufta da bulunabilirler. 
 
 
Bunlara hukuken ölüme bağlı tasarruflar denilir.  Bunlar olumlu miras sözleşmesi, mirastan feragat sözleşmesi, vasiyetnamedir. Sözleşmeler miras bırakanla mirasçılar arasında iki taraflı olurken vasiyetname tek taraflı irade açıklamasıdır.
 
 
Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için noterde iki şahidin katılımıyla resmi şekilde yapılması gereklidir. El yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyet şekilleri olmasına rağmen bunların geçerli olması için de süresi içinde resmi vasiyet haline getirilmesi gerekir. 
 
 
Noterler yapılan vasiyetnameleri nüfus müdürlüğüne bildirirler. Vasiyet edenin ölümü halinde nüfus müdürlüğü vasiyetnameleri Sulh Hukuk Mahkemesi’ne bildirir ve Sulh Hukuk Mahkemesi vasiyet edenin mirasçılarını tespit edip vasiyetnamenin açılması için duruşma günü belirleyip mirasçıları mahkemeye çağırır.
 
 
Gelenlerin önünde vasiyetname okunur. Bu işlemle vasiyetnamenin iptali davası açmak için süreler de başlamış olur. Tabii ki bu işlem haricinde de vasiyetname öğrenilmişse beklemeden gerekli işlemleri yapmak gerekir
 
 
Bazen mirasçılar murisin ölümünden sonra mahkeme tebligatı ile vasiyetnamenin varlığını öğrenmekte başka bir mirasçıya veya hiç tanımadıkları bir kişiye malların vasiyet edildiklerini görmektedirler.
 
Vasiyetnameyi bilseler bile dava açma hakları miras bırakanını ölümü ile doğar. Bu durumda “vasiyetnamenin iptali” davası gündeme gelir. Vasiyetnamenin iptali sebepleri T.M.K. 557 ‘de sınırlı sayıda düzenlenmiştir. 
 
 
Buna göre: a) Vasiyet miras bırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı bir sırada yapılmışsa, b) Vasiyet, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucu yapılmışsa, c) Vasiyetnamenin içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlaka aykırı ise, d) Vasiyet kanunda öngörülen şekilde yapılmamışsa iptal edilir. Bunlardan en çok iddia edilen iptal sebebi vasiyet bırakanın akıl sağlığının yerinde olmamasıdır. Noterlerce vasiyetnamenin yapıldığı aynı gün akıl sağlığı raporu istenmektedir.En son Sağlık Bakanlığı açıklamasıyla da Aile Hekimleri bu raporu vermeye yetkilidir. Mahkeme aşamasında şahit delili ile bu konuda daha detaylı araştırma da yapılabilmektedir.
 
 
Miras bırakanı vasiyetname için zorlama maddi nitelikte olabileceği gibi yani zorla elini tutup imzalatma gibi manevi zorlama da mümkündür. Ancak, her iki durumda da zorlamanın ciddi olması, ağır bir tehlike içermesi, tehdidin yaratacağı tehlikenin derhal gerçekleşecek nitelikte olması, tehdidin bizzat akdin tarafına veya yakınlarına yapılması, yapılan tehdidin haksız ve hukuka aykırı olması, tehdidin şahsa, namusa, cana, mala veya hürriyete yönelmiş bulunması ve tehdit ile yapılan işlem arasında illiyet bağı bulunması şartı Yargıtay Hukuk Genel kurulu kararı ile sabit olmuştur. Bu bakımdan Vasiyetnamenin iptali şartlarının oluşması ve ispatı gerçekten zordur. Bu nedenle vasiyetnamenin iptali davasıyla birlikte tenkis davası da açmak gerekir. Herkesin malını sağlığında istediği gibi tasarruf etme ve istediğine bağışlama hakkı vardır. Ancak kanun koyucu kamu düzeni adına bazı çok yakın akrabalara miras bırakanın ortadan kaldıramayacağı, kanuni miras haklarından daha küçük paylar bırakmıştır. Miras bırakan bu hakları da ortadan kaldıracak şekilde vasiyette bulunursa bunun da saklı pay oranında tenkisi istenir. 
 
 
Saklı Pay oranları: Altsoy için ( çocuk, torun) yasal miras payının yarısı, ana veya babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri, sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçüdür. Kardeşlerin saklı pay hakkı yoktur. T.M.K. 510’daki mirasçılıktan çıkarma sebepleri hariç miras bırakan vasiyetname ile bu payları ortadan kaldıramaz. 
 
 
Miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı kazandırmalar da saklı payı ihlal edemez. Bunlar ; Miras bırakanın  mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçıya miras payına mahsuben yapmış olduğu kazandırmalar , geri verilmemek kaydıyla alt soyuna malvarlığı devri veya borçtan kurtarma yoluyla yaptığı kazandırmalar ya da alışılmışın dışında verilen çeyiz veya kuruluş sermayesi, Miras haklarının ölümden önce tasfiyesi maksadıyla yapılan kazandırmalar , miras bırakanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar ve ölümünden önceki bir yıl içinde adet üzere verilen hediyeler dışında yapmış olduğu bağışlamalar, miras bırakanın saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan kazandırmalardır. Böyle durumlarda saklı pay sahibi mirasçılara bu kadar miras payı da kalmadıysa önce ölüme bağlı tasarruflardan sonra sağlararası kazandırmalardan saklı pay oranı mahkemece tamamlanır.
Kaynak: Editör:
Etiketler: VASiYETNAMENiN, , iPTALi, VE, TENKiS, , DAVALARI,
Yorumlar
Haber Yazılımı