Yazı Detayı
14 Haziran 2021 - Pazartesi 09:54
 
19 MAYIS NASIL BAYRAM OLDU ?
Salih TOPUK
salihtopuk@kemalpasaaktuel.com
 
 

19 Mayıs 1919, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin dönüm noktalarından biridir. O gün Samsun’a ayak basan Yüce Önder Mustafa Kemal ATATÜR, kurtuluş yolunu açmıştır.

 

Nutuk’un girişinde, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığında gördüğü manzarayı “Genel Durum ve Görünüş” başlığı altında şöyle anlatmıştır: “1919 yılı Mayısının 19 uncu günü Samsun’a çıktım. Genel durum ve görünüş: Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu topluluk, Genel Savaşta yenilmiş, Osmanlı ordusu her yanda zedelenmis, koşulları ağır bir “Ateşkes Anlaşması” imzalanmış. Büyük Savaşın uzun yılları boyunca, ulus yorgun ve yoksul bir durumda. Ulusu ve yurdu Genel Savaşa sürükleyenler, kendi başlarının kaygısına düşerek, yurttan kaçmışlar. Padişah ve Halife olan Vahdettin, soysuzlaşmış, kendini ve yalnız tahtını koruyabileceğini umduğu alçakça yollar araştırmakta. Damat Ferit Paşa’nın başkanlığındaki Hükümet, güçsüz, onursuz, korkak, yalnız padişahın isteklerine uymuş ve onunla birlikte kendilerini koruyabilecek herhangi bir duruma boyun eğmiş.


Ordunun elinden silâhları ve cephanesi alınmış ve alınmakta.” 1912 Balkan savaşlarıyla başlayıp, 7 yıl aralıksız savaşmak zorunda kalmış. Elinde kalan son toprakları işgal edilmiş. Varını yoğunu kaybetmiş. Yorgun ve yoksul düşmüş bir halkı “Ya istiklal ya ölüm!” parolasıyla ayağa kaldırmayı başarmıştı Atatürk.

 

İşte Samsun’dan başlatılan, yaklaşık 3 yıl, 3 ay, 20 gün devam eden, Emperyalizme karşı verilmiş ilk bağımsızlık savaşı olan “Kurtuluş Savaşı”nın başlangıç tarihi olarak kabul edilen, 19 Mayıs gününü unutturmak istemiyordu Samsunlular. Bunun için; Atatürk’ün 19 Mayıs günü Samsun’a çıkıp, milli mücadeleyi buradan başlatmasına sebep, bu günün unutulmaması için, Samsun’da halkı tarafından 1926 yılında 19 Mayıs günü ‘’Gazi Günü’’ kutlanmıştır. O yıldan sonra her yıl 19 Mayıs günü Samsunlular tarafından ‘’Gazi Günü’’ olarak kutlanmaya devam edilmiştir. Her kutlamada Atatürk haberdar edilmiş, Atatürk de her 19 Mayıs'ta Samsun halkına teşekkür telgrafı göndermiştir. Samsun’daki bu kutlamaların basında yer alması, hükümetin ve tüm kamuoyununun da dikkatini çekmiştir. Beşiktaş Spor Kulübünün girişimi  ile (Mustafa Kemal’e Atatürk soyadının da verilmesine sebep) 1935 yılından itibaren 19 Mayıs ‘’Atatürk Günü’’ adıyla kutlanmaya başlandı. 1937 yılından itibaren kutlamalarda önemli değişiklikler yapılmıştır. O yıl Milli Eğitim Bakanlığı illere genelge göndererek, o tarihe kadar her yıl mayıs ayının üçüncü cuma günü kutlanmakta olan ‘’Jimnastik Şenlikleri’’ ile 19 Mayıs’ın birleştirilerek “İdman Bayramı” adıyla etkinlikler yapılmasını istemiştir. Böylece 19 Mayıs'ın spor ile de bağı sağlanmıştır.  

 

Tüm bu gelişmelerin ardından, 20 Haziran 1938’de çıkarılan bir kanun ile 19 Mayıs gününün ‘’Gençlik ve Spor Bayramı’’ adı ile kutlanması kararı alındı. 1938 yılından itibaren 19 Mayıs ‘’Milli Bayram’’ olarak kutlanmaktadır. 1 Ekim 1981’de yapılan değişiklik ile bayramın adı ‘’Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’’ olmuştur. 

 

19 Mayıs’ın milli bayram olarak kutlanmasında Samsun halkının büyük katkıları olmuştur.

 
Etiketler: 19, MAYIS, NASIL, BAYRAM, OLDU, ?,
Yorumlar
Haber Yazılımı